تاریخچه موسیقی و انواع آن

بیش از دوهزار سال است که غرب و شرق به قدرت موسیقی در برانگیختن احساسات اذعان کرده‌اند. به حدی که کسانی که دغدغه حفظ امنیت دولت را داشته‌اند موسیقی را خطرناک تلقی کرده‌اند. اما تشریح این امر که موسیقی چگونه چنین تأثیری بر ما می‌گذارد بسیار دشوار است. فهم دلیل این امر چندان سخت نیست. قدیمی‌ترین و رایج‌ترین نظریه‌های غربی هنر، هنر را تقلید طبیعت می‌دانند. اما موسیقی تماماً با این تعریف سازگار نیست. موسیقی قادر به بازنمایی اشکال و رنگ‌ها یا توصیف جهان در قالب واژگان نیست و توانایی‌اش در تقلید اصواتی که در عالم طبیعت وجود دارند سهم بسیار کوچکی است. اما این قالب هنری غیرمفهومی و غیر تقلیدی که مجموعه‌ای از اصوات نظام یافته‌است به نحو معینی تجربیات زیبایی شناسانه‌ای فراهم می‌آورد که در ابعاد و مراتب مختلف دارای ارزشند.

اما بیایید با انواع آن در دسته‌بندی‌های متفاوت آشنا شویم.

بر اساس دورهٔ هنری پیدایش

  • موسیقی قرون وسطی
  • موسیقی رنسانس
  • موسیقی دوره باروک
  • موسیقی کلاسیک
  • موسیقی رومانتیک
  • موسیقی مدرن
  • موسیقی معاصر

بر اساس ساختار آواشناسی

  • کوانتو تونیک
  • استریم تونیک

بر اساس ساختار گام

  • گام کروماتیک
  • گام دیاتونیک

بر اساس تعداد نت‌ها در گام

  • پنتاتونیک یا پنج صدایی (مانند موسیقی ژاپن)
  • مونوتونیک یا تک صدایی (مانند برخی سازهای تک‌نت همچون برخی شیپورهای نظامی یا سوت‌سوتک)
  • هگزاتونیک

از دیدگاه ضرباهنگ

  • موسیقی بی‌ضرب – آن است که دارای وزنی آشکار نباشد که نمونهٔ آن برخی آوازهای موسیقی ایرانی هستند.
  • موسیقی آهنگین یا رِنگ (Rhythmic) به موسیقی‌هایی گفته می‌شود که دارای وزن باشد مانند آهنگ‌هایی که برای رقص ساخته شده باشد؛ پیش‌درآمد، مارش و غیره.
  • لارگو (خیلی آرام و آهسته)
  • آداجیو (آهسته)
  • پرستو (خیلی تند)
  • آلگرو (تند)
  • آندانته (معمولی)
  • آلگرتو

از دیدگاه ناحیه پیدایش

  • موسیقی بومی
  • موسیقی نواحی
  • موسیقی شرقی
  • موسیقی غربی
  • موسیقی ایرانی
  • موسیقی عربی
  • موسیقی فلامنکو
  • موسیقی کانتری

از دیدگاه خاستگاه معنایی-کلامی و جایگاه اجتماعی

  • موسیقی مذهبی
  • موسیقی آیینی
  • موسیقی بلوز
  • موسیقی پاپ
  • موسیقی راک
  • موسیقی هیپ هاپ
  • موسیقی کودک
  • نوحه خوانی
  • تواشیح

از لحاظ اولویت کلام یا ساز

  • موسیقی کلامی
  • موسیقی بی‌کلام

از دیدگاه کاربردی

  • موسیقی درمانی
  • موسیقی رقص
  • موسیقی فیلم
  • موسیقی نظامی (مارشه)

از لحاظ آوایی

  • موسیقی تک سازی (Solo)
  • موسیقی سمفونیک
  • موسیقی اپرا
  • دو نوازی (دوئت)
  • سه نوازی (تریو)
  • چهارنوازی (کوارتت)
  • موسیقی تلفیقی (فیوژن)
  • موسیقی ضربی
  • موسیقی آرشه‌ای (مانند کوارتت زهی، گروه سازهای بادی)
  • موسیقی آوایی (وکال)

بر پایه فرم موسیقی

  • سونات
  • سمفونی
  • پرلود (پپش درآمد)
  • مینوئت
  • پیشنوا (اُورتور)
  • کنسرتو
  • لایتموتیف

بر اساس دستگاه یا مقام

  • برای موسیقی سنتی ایرانی هفت دستگاه به همراه ۵ آواز برمی‌شمارند مانند: دستگاه ماهور، دستگاه شور، آواز بیات ترک. هر دستگاه می‌تواند تعدادی “گوشه” داشته باشد. همچنین در موسیقی ایرانی ۱۲ مقام برشمرده‌اند مانند مقام راست، زیر، اصفهان، حجاز.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.